Yaklaşan Ramazan ayı öncesinde sivil toplum kuruluşları, Avrupa pazarına sürülen İsrail menşeli hurmaların boykotu aşmak amacıyla etiket oyunlarıyla satıldığı uyarısında bulundu.
Avrupa pazarında satışa sunulan hurmaların önemli bir bölümünün, gerçek üretici bilgileri gizlenerek farklı ülkeler üzerinden raflara çıkarıldığı iddia edildi. Özellikle Ramazan ayı öncesinde artan hurma talebiyle birlikte gündeme gelen bu iddia, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin kaynağı konusunda yanıltıldığı yönündeki endişeleri artırdı.
Çeşitli sivil toplum kuruluşları ve insan hakları savunucuları tarafından dile getirilen raporlara göre, uluslararası boykot çağrılarının etkisini kırmak isteyen bazı İsrailli üreticilerin, ürünlerini "Filistin", "Güney Afrika" veya diğer üçüncü taraf ülkelerin menşeiyle etiketlediği öne sürülüyor. Bu yöntemin, özellikle Avrupa'daki Müslüman tüketicilerin hassasiyetlerini aşmak ve pazar payını korumak amacıyla sistematik bir strateji olarak kullanıldığı belirtiliyor.
Etiketlerdeki Karartma Yöntemleri
Gündeme getirilen iddialar, İsrail'in işgal altındaki Batı Şeria ve Ürdün Vadisi'ndeki yerleşim yerlerinde üretilen hurmaların, paketleme aşamasında farklı bir coğrafyadan geliyormuş gibi gösterildiğine işaret ediyor. Uzmanlar, tüketicileri sadece "ülke" etiketine bakmakla yetinmemeleri, aynı zamanda ihracatçı firma kodlarını ve barkod bilgilerini de kontrol etmeleri konusunda uyarıyor.
Özellikle dünyadaki en büyük Medjool (Kudüs) hurması üreticisi konumundaki İsrail'in, ihracatının büyük bir kısmını Ramazan döneminde gerçekleştirdiği biliniyor. Boykot kampanyalarının bu dönemde yoğunlaşması nedeniyle, aracı firmaların ürünleri karışık paketlerle veya yeniden etiketleyerek Avrupa'nın büyük süpermarket zincirlerine soktuğu ifade ediliyor.
"Etiketi Kontrol Et" Çağrıları Yenilendi
İngiltere merkezli El-Aksa Dostları (Friends of Al-Aqsa - FOA) gibi kuruluşlar, tüketicilere yönelik farkındalık kampanyalarını hızlandırdı. Yapılan açıklamalarda, tüketicilerin satın alım yapmadan önce ürünlerin barkodlarını (genellikle 729 ile başlayan barkodların İsrail menşeli olduğu belirtiliyor) kontrol etmeleri ve şüpheli durumlarda ürünün sertifikasyonunu sorgulamaları tavsiye ediliyor.
Piyasa gözlemcileri, tüketicilerin bilinçlenmesiyle birlikte son yıllarda İsrail menşeli hurma ihracatında dönemsel düşüşler yaşandığını, menşei değiştirme girişimlerinin de bu ekonomik baskının bir sonucu olabileceğini değerlendiriyor. Avrupa Birliği mevzuatına göre ürünlerin menşeinin doğru beyan edilmesi yasal bir zorunluluk olsa da, tedarik zincirindeki karmaşık yapı ve üçüncü ülkeler üzerinden yapılan transit ticaretin denetimi zorlaştırdığı kaydediliyor.