Almanya, Fransa, İtalya, Polonya, İspanya, İngiltere ve Danimarka liderleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik ısrarlı açıklamalarına karşı ortak bir bildiri yayımlayarak, Arktik bölgesindeki egemenlik haklarının tartışmaya kapalı olduğunu vurguladı.
Avrupa’nın önde gelen yedi ülkesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’ın "ulusal güvenlik gerekçesiyle" ABD kontrolüne geçmesi gerektiği yönündeki söylemlerine karşı diplomatik bir duvar ördü. Danimarka Başbakanlık Ofisi aracılığıyla kamuoyuna duyurulan ortak açıklamada, bölgenin güvenliğinin tek taraflı hamlelerle değil, NATO müttefikleri arasındaki kolektif işbirliğiyle sağlanması gerektiği belirtildi.
Arktik Güvenliği "Kilit Öncelik"
Almanya, Fransa, İtalya, Polonya, İspanya, İngiltere ve Danimarka tarafından imzalanan bildiride, Grönland'ın bulunduğu Arktik bölgesinin güvenliğinin Avrupa için "kilit öncelik" olduğu ifade edildi. Liderler, bölgedeki istikrarın Birleşmiş Milletler Şartı ilkelerine, özellikle de egemenlik, toprak bütünlüğü ve sınırların dokunulmazlığı esaslarına dayandığını hatırlattı.
Yapılan açıklamada, bu evrensel ilkelerin savunulmasından "asla vazgeçilmeyeceği" vurgulanarak, Washington yönetimine diplomatik bir dille uluslararası hukuk kuralları anımsatıldı.
"Karar Yetkisi Yalnızca Kopenhag ve Nuuk'tadır"
Ortak bildirinin en dikkat çekici bölümü, Grönland’ın statüsü ve geleceği hakkındaki net duruş oldu. Liderler, "Grönland, halkına aittir. Danimarka ve Grönland’ı ilgilendiren konularda karar verme yetkisi yalnızca Danimarka ve Grönland’a aittir" ifadelerini kullanarak, dışarıdan gelebilecek herhangi bir müdahale veya satın alma teklifinin kabul edilemez olduğunu bir kez daha kayda geçirdi.
Açıklamada ayrıca, Danimarka’ya bağlı özerk bir bölge olan Grönland’ın aynı zamanda bir NATO toprağı olduğu hatırlatıldı. Müttefiklerin Arktik bölgesini güvenli tutmak için faaliyetlerini artırdığına işaret edilen metinde, güvenliğin ABD dahil tüm NATO üyeleriyle birlikte sağlanması gerektiği belirtildi.
1951 Anlaşmasına Atıf
Avrupalı liderler, ABD'nin bölgedeki varlığını tamamen yok saymadı. Açıklamada, Kopenhag ile Washington arasında 1951 yılında imzalanan savunma anlaşmasına atıfta bulunuldu. Söz konusu anlaşma, ABD’ye Grönland’da askeri üsler inşa etme ve Danimarka hükümetini bilgilendirmek kaydıyla askeri kuvvetlerini hareket ettirme imkanı tanıyor. Bildiride ABD'nin bu çerçevede Arktik güvenliği için hala "önemli bir ortak" olduğu not edildi.
Ne Olmuştu?
ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela’ya yönelik askeri müdahale tartışmalarının gölgesinde yaptığı son açıklamalarda, "Ulusal güvenliğimiz açısından Grönland’a ihtiyacımız var" diyerek Ada'ya olan ilgisini yinelemişti. Trump, Grönland'ın stratejik önemine dikkat çekerek, bölgenin Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu iddia etmiş ve bu durumun ABD için bir tehdit oluşturduğunu savunmuştu.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise bu açıklamalara sert tepki göstererek, ABD'nin bir NATO müttefikine karşı zorlayıcı adımlar atması durumunda ittifakın anlamını yitireceğini belirtmiş ve "Danimarka ve Grönland’ın tehdit edilmesini asla kabul etmeyeceğiz" demişti.