Orta Doğu'da artan gerilimler ve küresel tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle gübre maliyetlerinde yaşanan sert yükselişin ardından Avrupa Birliği, dışa bağımlılığı azaltmak için kapsamlı bir eylem planı hazırlığına girdi.
Avrupa Birliği (AB), son yıllarda küresel çapta yaşanan krizlerin etkisiyle kontrolden çıkan gübre fiyatlarına müdahale etmeye hazırlanıyor. AB Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hansen, artan maliyetlerin ve Orta Doğu'daki gelişmelerin tarım sektörünü ciddi şekilde etkilediğini belirterek, bir dizi yeni önlem üzerinde çalıştıklarını duyurdu.
Avrupa tarım ve gıda sektörünün uluslararası ticarete büyük ölçüde ihtiyaç duyduğunu ve AB'nin bu alanda küresel bir ihracatçı konumunda olduğunu vurgulayan Hansen, üye ülkelerin tarım bakanlarıyla yapılan görüşmelerde durumun ciddiyetinin ele alındığını kaydetti.
Maliyetlerde Yüzde 60'lık Artış
Tarım sektörünün en önemli girdilerinden biri olan gübredeki fiyat dalgalanmalarının sürdürülebilirliği tehdit ettiğine dikkat çeken Hansen, "Gübre fiyatlarında 2020'den 2025'e kadar yüzde 60'lık bir artış yaşandı. Orta Doğu'daki savaş, durumun ciddiyetini daha da artırdı." ifadelerini kullandı.
Artan maliyet baskısını kırmak ve arz güvenliğini sağlamak amacıyla AB Komisyonu, ilkbahar aylarında resmen duyurulacak olan kapsamlı bir gübre eylem planı üzerinde yoğun bir mesai harcıyor.
Rusya ve Belarus Dışındaki Alternatiflere Gümrüksüz Kota
Kısa vadeli rahatlama sağlamak adına komisyonun masaya getirdiği en önemli adımlardan biri ithalat rejimindeki değişiklikler olacak. Hansen, Rusya ve Belarus dışındaki ülkelerden ithal edilen amonyak, üre ve belirli azotlu gübreler için gümrüksüz kota uygulamalarını gündeme aldıklarını açıkladı. Bu hamle, AB'nin söz konusu iki ülkeye olan mevcut dolaylı bağımlılığını kırmayı hedefliyor.
13 Nisan'da Acil Zirve
Krizin çözümüne yönelik atılacak adımları netleştirmek için 13 Nisan'da sektördeki tüm paydaşların katılımıyla acil bir üst düzey toplantı gerçekleştirilecek. Toplantının ana gündem maddesi, tarımda hem kısa hem de uzun vadeli yapısal reformları devreye sokmak olacak.
Hazırlanan taslak plan çerçevesinde, dışa bağımlılığın azaltılması için birlik sınırları içerisindeki yerli gübre üretiminin doğrudan desteklenmesi planlanıyor. Aynı zamanda çiftçilerin mevcut gübreleri daha verimli kullanmalarına yönelik eğitim ve teşvik programları da hayata geçirilecek. Geleneksel mineral gübrelerin yerine ise biyolojik bazlı ve düşük karbonlu yeni nesil alternatiflerin kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor.