Avrupa Birliği üyesi 13 ülkeden parlamenterler, ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a yönelik "devralma" söylemlerine sert tepki gösterdi. Milletvekilleri, Washington yönetiminin bu tutumu sürdüğü müddetçe ABD ile AB arasındaki ticaret anlaşması sürecinin dondurulmasını talep etti.
Avrupa Parlamentosu’nda (AP) grubu bulunan farklı siyasi kanatlardan milletvekilleri, ABD ile Avrupa Birliği arasındaki diplomatik ilişkileri gerecek yeni bir girişimde bulundu. 13 farklı AB üyesi ülkeden milletvekili, Avrupa Parlamentosu ve siyasi grup başkanlarına ortak bir mektup göndererek, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Danimarka’ya bağlı özerk bölge Grönland üzerindeki hak iddialarına karşı somut adım atılmasını istedi.
"Sessiz Kalmak Yanlış, Onaylamak Ödül Olur"
Milletvekilleri tarafından kaleme alınan mektupta, Danimarka Krallığı’nın toprak bütünlüğüne yönelik söylemlerin "kabul edilemez" olduğu vurgulandı. Trump ve yönetiminden bazı üst düzey yetkililerin Grönland’ı satın alma veya devralma yönündeki açıklamalarının, uluslararası hukuku ve kurallara dayalı küresel düzeni açıkça tehdit ettiği belirtildi.
Mektupta, bu tür diplomatik ve egemenlik haklarını ihlal eden söylemler karşısında sessiz kalmanın yanlış olacağı, ancak mevcut şartlar altında Washington ile masada olan ticaret anlaşmasını onaylamanın çok daha vahim sonuçlar doğuracağı ifade edildi. Parlamenterler, anlaşmanın bu süreçte onaylanmasının Trump’ın agresif tutumunu "ödüllendirmek" anlamına geleceği uyarısında bulundu.
Kritik Şubat Takvimi ve "Kişisel Zafer" Riski
Avrupa Birliği ile ABD arasındaki söz konusu ticaret anlaşması, geçtiğimiz yaz AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Donald Trump arasında varılan mutabakata dayanıyor. ABD menşeli bazı ürünlere yönelik gümrük vergilerinin düzenlenmesini ve yeni tarife kotalarının açılmasını öngören bu anlaşma, onay sürecinin son aşamasında bulunuyor.
Anlaşmanın şubat ayında Avrupa Parlamentosu Genel Kurulu’nun gündemine gelmesi planlanıyor. Ancak mektupta, Trump’ın Grönland ısrarını sürdürdüğü bir dönemde bu onayın verilmesinin, ABD Başkanı tarafından iç ve dış kamuoyuna "kişisel bir zafer" olarak sunulacağı savunuldu.
AP Milletvekillerinden Üç Maddelik Çağrı
Ortak bildiriye imza atan milletvekilleri, AB yönetimine yönelik üç maddelik net bir eylem planı sundu:
- Süreci Dondurun: ABD yönetimi Grönland’a yönelik iddia ve tehditkar söylemlerini sürdürdüğü müddetçe, ticaret anlaşmasına ilişkin tüm bürokratik ve yasal işlemler derhal askıya alınmalıdır.
- Net Tavır Koyun: Avrupa Parlamentosu; AB Konseyi, AB Komisyonu ve ABD makamlarına, bir üye ülkenin (Danimarka) toprak bütünlüğünü tehdit eden aktörlerle herhangi bir anlaşma yapmayacağını açık ve sakin bir dille iletmelidir.
- Müzakereleri Durdurun: AB Komisyonu, Birlik üyelerine yönelik tehditler tamamen sona erene kadar ABD ile yürütülen diğer tüm müzakere başlıklarını durdurmaya teşvik edilmelidir.
Grönland Başbakanı Múte B. Egede Nielsen de daha önce yaptığı açıklamalarda, Danimarka Krallığı'nın bir parçası olduklarını ve "satılık olmadıklarını" kesin bir dille ifade etmişti.