Antalya’da 24 yıldır faaliyet gösteren tesiste üretilen milyonlarca böcek, hayvanat bahçelerinin yem ihtiyacını karşılarken, kanser araştırmalarından gastronomiye kadar 30’dan fazla üniversitenin bilimsel projelerine de materyal sağlıyor.
Antalya’da Tarım ve Orman Bakanlığı’nın izniyle kurulan ve çeyrek asra yaklaşan bir geçmişe sahip olan özel bir çiftlik, Türkiye’nin alışılagelmiş tarımsal üretiminden çok farklı bir alanda faaliyet gösteriyor. İşletme sahibi Selami Gökgöl tarafından yönetilen tesiste, hijyenik koşullarda yetiştirilen çekirge, hamam böceği ve un kurdu türleri, hem etçil hayvanların beslenmesinde kritik bir rol oynuyor hem de akademi dünyası için önemli bir veri kaynağına dönüşüyor.
Akademik Çalışmaların Canlı Materyali
Tesis, sadece ticari bir yem üreticisi olmanın ötesinde, Türkiye genelindeki üniversitelerle kurduğu işbirlikleriyle dikkat çekiyor. Yaklaşık 30 üniversite ile ortak çalışmalar yürüten işletme; sağlık, gıda, kozmetik ve veterinerlik fakültelerinin araştırma projelerine doğrudan destek veriyor.
İşletme sahibi Selami Gökgöl, özellikle son dönemde üniversitelerin gastronomi bölümlerinden gelen taleplerde artış olduğunu, son üç ayda dört farklı üniversite ile bu alanda çalıştıklarını belirtti. Bilimsel araştırmalar için hazırlanan böceklerin sevkiyatında "Dry Freezer" (dondurarak kurutma) yöntemi kullanılıyor. Eksi 35 derecede şoklanarak kurutulan ürünler, laboratuvar ortamındaki testler için gerekli standartları sağlayarak akademisyenlere ulaştırılıyor.
Gökgöl, üretimini yaptıkları Madagaskar türü hamam böceklerinin kanserle mücadele araştırmalarında kullanıldığını, ayrıca Konya Selçuk Üniversitesi Veteriner Fakültesi ile yürütülen bir projede çekirgelerden köpek maması üretildiğini ifade etti.
Çeşitlilik ve Yüksek Protein Kaynağı
Tesiste, farklı kullanım amaçlarına yönelik geniş bir tür çeşitliliği bulunuyor. Üretim portföyünde 2 çeşit çekirge, 5 çeşit hamam böceği (Tartara, Blaptica dubia, Lobster, Turuncu kafa, Madagaskar) ve 3 çeşit un kurdu yer alıyor.
Çekirgeler için 450 adet özel kafesin bulunduğu çiftlikte, bu canlıların yüksek protein değerine sahip temel bir gıda kaynağı olduğu vurgulanıyor. Gökgöl, çiftlik ortamında yetiştirilen bu çekirgelerin, doğadakilerin aksine yakalaması zor veya kaçan türler olmadığını, kontrollü üretime uygun olduğunu belirtiyor. Boyutları 2 milimetreden 7,5 santimetreye kadar değişen hamam böcekleri ise insan hariç tüm etçil canlıların tüketimine sunuluyor.
İhracat Potansiyeli Mevzuata Takılıyor
Üretilen canlı yemler iç piyasada hayvanat bahçeleri, pet shoplar, tavuk çiftlikleri, akvaryumlar ve amatör balıkçılar tarafından yoğun talep görüyor. Türkiye'nin canlı yem ihtiyacını karşılayacak kapasiteye sahip olduklarını belirten Gökgöl, tonaj bazında üretim yaptıklarını vurguluyor.
Ancak işletme, Avrupa başta olmak üzere dünya pazarından gelen yoğun talebi, mevzuattaki yasal engeller nedeniyle karşılayamıyor. Daha önce ihracat yapabildiklerini ancak şu an yasal düzenlemelerdeki sıkıntılar nedeniyle yurt dışına satışın durduğunu belirten Gökgöl, rekabet güçlerinin yüksek olduğunu fakat mevzuat çalışmasına ihtiyaç duyulduğunu dile getiriyor.
İç piyasada artan üretim kapasitesi, dolaylı olarak hayvanat bahçelerini de olumlu etkiliyor. Yem tedarikindeki süreklilik ve çeşitlilik sayesinde, hayvanat bahçelerinin bünyelerindeki etçil tür çeşitliliğini artırma imkanı bulduğu gözlemleniyor.