Anayasa Mahkemesi, taşerondan sürekli işçi kadrosuna geçirilen personelin tayin ve yer değişikliği yapmasını kesin olarak engelleyen yasal düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. Milyonlarca çalışanı ilgilendiren karar, dokuz ay sonra yürürlüğe girecek.
Anayasa Mahkemesi (AYM), kamu kurum ve kuruluşlarında sürekli işçi kadrosuna geçirilen çalışanları yakından ilgilendiren kritik bir karara imza attı. Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan kararla, sürekli işçilerin yer değişikliği talep etmelerini ve tayin olmalarını fiilen imkansız hale getiren kanun hükmü iptal edildi.
Hukuki süreç, sürekli işçi statüsünde görev yapan bir çalışanın tayin talebinin kurumu tarafından reddedilmesi üzerine başladı. İşlemin iptali istemiyle açtığı davası reddedilen işçi, kararı temyiz ederek Yargıtay'a taşıdı. Dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, mevcut düzenlemede Anayasa'ya aykırılık tespit ederek iptal istemiyle Yüksek Mahkeme'ye başvurdu.
İptal Edilen Düzenleme Neyi Kapsıyordu?
İptal talebine konu olan kural, 2018 yılında 7079 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'ye (KHK) eklenen geçici 23. maddede yer alıyordu. İlgili fıkrada bulunan "çalıştırıldıkları teşkilat ve birimde" ibaresi, taşerondan kadroya geçen personelin sadece geçiş yaptıkları ilk birimde istihdam edilebileceğini şart koşuyor, işçilere herhangi bir tayin veya nakil hakkı tanımıyordu.
AYM Genel Kurulu, yaptığı detaylı inceleme sonucunda söz konusu ibareyi iptal etti. Mahkeme, Anayasa'nın 49. maddesinde güvence altına alınan çalışma hakkı kapsamında, devletin "çalışanların korunması" ve "işçi-işveren ilişkilerinde dengenin sağlanması" gibi pozitif yükümlülükleri bulunduğunu hatırlattı.
"Her Tayin Talebi İşleyişi Bozmaz"
Yüksek Mahkeme'nin gerekçeli kararında, çalışanların iş, sağlık veya aile birliği gibi haklı nedenlerle yer değişikliği talep etme ihtiyaçlarının ortaya çıkabileceğine dikkat çekildi.
İptali istenen katı kuralın, kurumlardaki işleyişin aksamasını önlemek gibi genel bir amaç taşıdığı belirtilse de, kararda şu ifadelere yer verildi: "İşçilerin yer değişikliği taleplerinin karşılanmasının her durumda anılan işleyişin bozulmasına neden olacağı söylenemez."
Ayrıca, söz konusu mutlak yasağın, işçilerin makul sebeplere dayanan tayin taleplerinin mahkemeler tarafından denetlenmesine imkan tanımadığı ve bu durumun devlete düşen çalışanları koruma yükümlülüğüyle bağdaşmadığı vurgulandı.
Sürekli işçiler için tayin ve nakil hakkının önünü açan bu emsal iptal kararı, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girecek. Bu geçiş süreci, yasama organına iptal edilen kuralın yerine Anayasa'ya uygun yeni bir hukuki çerçeve oluşturması için zaman tanımış olacak.