Yüksek Mahkeme, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesisleri, yenilenebilir enerji alanlarının tahsisi ve lisanssız elektrik üretim tesislerini ilgilendiren 7501 sayılı Kanun değişikliklerindeki bazı düzenlemeleri Anayasaya aykırı bularak iptal etti.
Anayasa Mahkemesi (AYM), 2024 yılında yürürlüğe giren 7501 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un iptali istemiyle açılan davayı karara bağladı. Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan karara göre, ana muhalefet partisinin başvurusu üzerine yapılan incelemede, enerji sektörünü yakından ilgilendiren çeşitli maddeler Anayasaya aykırı bulunarak yürürlükten kaldırıldı. Yüksek Mahkeme, kanunda yer alan bazı istisna ve yetki devirlerinin sınırlarına dikkat çekerek iptal kararlarına imza attı.
LNG Tesislerine Yönelik Muafiyetler İptal Edildi
AYM’nin iptal kararlarında doğal gaz piyasasına ilişkin düzenlemeler öne çıktı. 4646 sayılı Kanun'a eklenen ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) depolama tesislerindeki kapasite artışlarının veya yeni yapılacak tesislerin şartlara uygunluk denetiminden belirli bir süre muaf tutulmasına olanak tanıyan madde Yüksek Mahkeme tarafından iptal edildi.
Ayrıca, yüzen LNG tesislerinin işletilmesi ve yer değişikliğine ilişkin istisnaları belirleme yetkisinin ilgili bakanlık görüşü alınarak Enerji Piyasası Düzenleme Kuruluna (EPDK) bırakılması da Anayasaya aykırı bulundu. AYM'nin iptal gerekçesinde, yüzen LNG tesislerine sağlanacak istisnalar konusunda temel ilke ve esaslar kanunla belirlenmeden Kurula doğrudan yetki verilmesinin "teşebbüs özgürlüğünün kanunla sınırlanması" ilkesiyle bağdaşmadığı ifade edildi.
Yenilenebilir Enerji Tahsislerindeki Çerçeve Eksikliği
Yüksek Mahkemenin iptal ettiği bir diğer önemli başlık, 5346 sayılı Kanun'a eklenen yenilenebilir enerji alanlarının tahsis usulleri oldu. Yenilenebilir enerji alanlarının belirlenerek bu alanların belirli bir süre için tüzel kişilere tahsis edilmesi amacıyla düzenlenen "yarışma" hakkındaki düzenleme iptal edildi. Mahkeme, söz konusu yarışma usulüne dair genel nitelikte bir yasal çerçevenin kanunda çizilmemesini ve ilgili bakanlığa çok geniş bir takdir yetkisi bırakılmasını Anayasaya aykırı buldu.
Lisanssız Üretim Tesislerinin Mali Yükümlülükleri
Elektrik enerjisi üretim ve ticaretinde 10 yılını tamamlayan lisanssız üretim faaliyeti kapsamındaki tesislerin lisans alma süreçlerinde uygulanacak vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin belirlenmesine yönelik değişiklikler de Yüksek Mahkemenin iptal kararına konu oldu. Söz konusu mali düzenlemelerin kanunilik prensibini ihlal ettiği tespiti yapıldı.
Kararlar 9 Ay Sonra Yürürlüğe Girecek
Sektörde hukuki ve idari bir boşluk doğmaması amacıyla, Anayasa Mahkemesi söz konusu iptal kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Yasama organı ve ilgili idarelerin bu süre zarfında Yüksek Mahkemenin iptal gerekçelerini dikkate alarak kanuni sınırları belirgin yeni düzenlemeler hazırlaması gerekecek.