Muğla'nın Marmaris ilçesindeki Amos Antik Kenti'ne ait olduğu anlaşılan ve günümüzden yaklaşık 2 bin 200 yıl öncesine dayanan arazi kira sözleşmesi bulundu. Tarihi sözleşmede yer alan tarımsal zorunluluklar ve cezai şartlar, dönemin sosyo-ekonomik yapısını gözler önüne seriyor.
Fethiye Şövalye Adası'nda yürütülen kazı çalışmalarında bulunan ve incelemeler sonucunda Marmaris sınırlarındaki Amos Antik Kenti'ne ait olduğu saptanan yazıtlı stel parçası, Helenistik dönemin hukuk ve tarım düzenine dair önemli bir belgeyi gün yüzüne çıkardı. Milattan önce 220 ile 200 yılları arasına tarihlenen eserin, detaylı bir arazi kira sözleşmesi olduğu tespit edildi.
Marmaris Ticaret Odasının da ana sponsorları arasında yer aldığı kazı çalışmalarında bulunan eser, Fethiye Arkeoloji Müzesi Müdürlüğü tarafından koruma altına alındı. Yapılan epigrafik analizler, antik çağlardaki sosyo-ekonomik işleyişe dair çarpıcı veriler sunuyor.
Sözleşmede Fidan Dikme Zorunluluğu
Her iki yüzü yazılı olan taş steldeki kira anlaşmasının en dikkat çekici maddelerini tarımsal üretim zorunlulukları oluşturuyor. Anlaşmaya göre, araziyi kiralayanların ödeyeceği her 100 drahmilik kira bedeline karşılık olarak 800 asma ve 40 incir fidanı dikme yükümlülüğü bulunuyor.
Dönemin hassas tarım kurallarını da yansıtan sözleşmede, fidanların dikileceği derinliğe kadar ince teknik talimatlar yer alıyor. Ayrıca kurallara uyulmaması durumunda uygulanacak cezai şartlar ve tazminat hükümleri de yazıtta ayrıntılı olarak ifade ediliyor.
Gemi Denge Taşı Olarak Taşınmış
Araştırmalar, eserin asıl yerinin Amos Antik Kenti'ndeki Apollon Samnaios kutsal alanı olduğunu gösteriyor. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü uzmanlarının incelemelerine göre bu önemli yazıt, Orta Çağ döneminde gemilerde balast (denge taşı) olarak kullanılmak amacıyla Fethiye Şövalye Adası'na kadar taşınmış.
Prof. Dr. Fatih Onur tarafından bilim dünyasına tanıtılan eser, bölgenin antik dönemdeki hukuki ve ekonomik yapısını anlamak açısından büyük bir önem taşıyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Mehmet Gürbüzer ve ekibi, bu özel sözleşme grubuna ait olabilecek yeni parçaları bulabilmek amacıyla kazı çalışmalarını aralıksız sürdürüyor.