Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, altın ve kıymetli maden piyasasında şeffaflığı artıracak yeni sistemin detaylarını paylaştı. Kayıt dışı ekonomiyle mücadele kapsamında devreye alınan Kıymetli Maden Ticaret Sistemi (KMTS) ile rafineriden çıkan her ürün, üretimden son kullanıcıya kadar adım adım izlenecek.
Türkiye’de yastık altı birikimlerin ve kayıt dışı ticaretin en yoğun olduğu alanlardan biri olan kıymetli maden sektöründe yeni bir dönem başlıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü, piyasadaki güveni artırmayı ve vergi kaybını önlemeyi hedefleyen Kıymetli Maden Ticaret Sistemi'nin (KMTS) işleyiş esaslarını kamuoyuyla paylaştı. Yeni düzenleme ile sahteciliğin önüne geçilmesi ve rafineri çıkışlı ürünlerin standart bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Her Ürüne "Kimlik Kartı" Geliyor
Darphane tarafından yapılan açıklamaya göre sistem, rafinerilerde üretilen standart işlenmemiş kıymetli madenler ile basılı kıymetli madenleri kapsıyor. Bu ürünlerin üreticisi, üretim tarihi, üretim yeri, ağırlığı, saflık ayarı ve seri numarası gibi kritik bilgileri içeren benzersiz bir kod oluşturulacak.
Söz konusu kod, Darphane tarafından tedarik edilen özel güvenlikli etiketlerle ürünlerin ambalajına işlenecek. Böylece piyasaya sürülen her bir gram altın, gümüş, platin veya paladyum, Darphane'nin merkezi sisteminde kayıt altına alınarak dijital ortamda takip edilebilir hale gelecek.
Gramaja Göre Lazerle İşaretleme Zorunluluğu
Sistemin teknik detaylarında, ürünlerin gramajına göre farklı güvenlik prosedürleri uygulanacağı belirtildi. Buna göre:
- 1 gram ile 10 gram arası (10 gram dahil): İşlenmemiş altın, gümüş, platin ve paladyum gibi ürünlerde, güvenlikli etiket üzerindeki seri numarası yalnızca ambalaj üzerine lazerle işlenecek.
- 10 gramın üzerindeki ürünler: Güvenlik tedbirleri artırılarak, seri numarası hem ürünün kendi üzerine hem de ambalajına lazer teknolojisiyle kazınacak.
Sistemin kapsamı dışında kalan ürünler de netleştirildi. Vatandaşların takı olarak kullandığı bilezik, yüzük, kolye gibi işlenmiş altınlar ile 22 ve 18 ayar gibi farklı saflıktaki ziynet eşyaları KMTS takibine dahil edilmeyecek.
Nakit Ödemede 5 Gram Sınırı
Yeni sistemle birlikte ödeme yöntemlerine ilişkin kurallar da bir kez daha hatırlatıldı. Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği uyarınca, 30 bin Türk Lirası'nı aşan alışverişlerde ödemelerin banka veya finans kuruluşları aracılığıyla yapılması zorunluluğu devam ediyor.
Mevcut piyasa koşulları ve altın fiyatları dikkate alındığında, bu düzenleme vatandaşların yaklaşık 5 grama kadar olan kıymetli maden alımlarını nakit yapabilmesine olanak tanıyor. Ancak bu miktarı aşan ve toplam tutarı 30 bin lirayı geçen alımlarda, "tevsik zorunluluğu" gereği ödemelerin mutlaka bankacılık sistemi üzerinden geçirilmesi gerekiyor. Bu hamleyle, sektördeki nakit akışının da kayıt altına alınması ve kayıt dışı ticaretin minimize edilmesi amaçlanıyor.