Alman hükümetinin akaryakıt piyasasındaki aşırı dalgalanmaları kontrol altına almak amacıyla yürürlüğe koyduğu "günde tek zam" kuralı, uygulamanın ilk saatlerinde fiyatların hızla yükselmesine neden oldu.
ABD-İsrail ile İran arasında yaşanan çatışmaların küresel enerji piyasalarında yarattığı baskı, Almanya'da akaryakıt fiyatlarına yönelik yeni tedbirleri beraberinde getirdi. Federal hükümetin, benzin ve motorin fiyatlarındaki öngörülemez artışları dizginlemek amacıyla hayata geçirdiği yeni mevzuat bugün itibarıyla yürürlüğe girdi. Ancak rekabeti artırarak tüketiciyi korumayı hedefleyen düzenleme, ilk gününde pompa fiyatlarına zam olarak yansıdı.
Yeni yasaya göre, ülke genelindeki akaryakıt istasyonları fiyat artışlarını artık günde yalnızca bir kez, saat 12.00'de yapabilecek. Gün içerisinde fiyatlarda indirime gitmek ise serbest bırakıldı. Alman yetkililer bu adımla istasyonlar arası rekabetin gün boyu indirimlerle süreceğini öngörüyordu.
Fiyatlar Öğle Saatlerinde Fırladı
Alman Otomobil Kulübü (ADAC) tarafından paylaşılan verilere göre, düzenlemenin devreye girmesiyle birlikte fiyatlarda hızlı bir tırmanış yaşandı. Öğle saatlerinden hemen önce litre fiyatı ortalama 2,099 avro olan E10 benzinin fiyatı, zammın serbest olduğu saat 12.00 itibarıyla 2,175 avroya çıktı. Benzer bir artış dizelde de görüldü; motorinin litre fiyatı 2,301 avrodan 2,376 avroya yükseldi.
ADAC yetkilileri, akaryakıt şirketlerinin yeni kuralla birlikte esnekliklerini kaybettiklerini ve ham petrol piyasasındaki olası fiyat artışı risklerini önceden pompa fiyatlarına yansıtma yoluna gittiklerini belirtiyor. Şirketlerin gün içinde sınırsız olarak tanınan indirim hakkını tüketici lehine ne ölçüde kullanacağı ise şimdilik belirsiz. Çatışmaların başladığı 28 Şubat'tan bu yana Almanya'da benzin fiyatları ortalama 36 sent, dizel fiyatları ise 59 sentten fazla artış gösterdi.
Özel Denetim Birimi Devrede
Düzenlemenin istismara yol açmaması için Almanya Federal Kartel Dairesi (Bundeskartellamt) bünyesinde akaryakıt sektörüne odaklanacak özel bir departman kuruldu. Yeni kurulan birim, Almanya genelindeki yaklaşık 15 bin akaryakıt istasyonunun fiyatlarını anlık olarak takip edecek. İstasyonlar, yaptıkları her fiyat değişimini 5 dakika içerisinde merkeze bildirmekle yükümlü kılındı. Toplanan veriler kurum içinde analiz edilirken, aynı zamanda mobil uygulamalar üzerinden tüketicilerin erişimine de sunulacak.
Kural ihlali yapan ve saat 12.00 dışında fiyata zam uygulayan işletmeler, teknik altyapı tamamlandığında otomatik olarak tespit edilip eyalet makamlarına raporlanacak. Kurallara uymayan istasyonlara 100 bin avroya kadar para cezası kesilebilecek.
Federal Kartel Dairesi Başkanı Andreas Mundt, yeni rekabet kurallarını tavizsiz uygulayacaklarını vurguladı. Mundt, rafineri ve toptan satış seviyesindeki fahiş fiyat iddialarına karşı daha hızlı harekete geçebilmek adına daireyi yeniden yapılandırdıklarını ve personel sayısını artırdıklarını ifade etti. İhtiyacı olan ham petrolü Norveç, ABD, Libya, Kazakistan ve İngiltere gibi 30'a yakın farklı ülkeden tedarik eden Almanya, küresel krizin iç pazardaki sarsıcı etkilerini bu sıkı denetim mekanizmasıyla yönetmeyi planlıyor.