Abdullah Gül Üniversitesi (AGÜ) Bilgisayar Mühendisliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burcu Bakır Güngör, kolon kanseriyle mücadelede yeni bir cephe açtı. Güngör ve ekibi, bağırsak florasındaki karmaşık veri setlerini yapay zeka algoritmalarıyla analiz ederek, hastalığın erken tanısı ve kişiye özel tedavisinde çığır açmayı hedefliyor.
BUGÜNKÜ HABERLER / TEKNOLOJİ VE SAĞLIK SERVİSİ
Bilim dünyası, kanser araştırmalarında biyoloji ve tıp kadar, veri bilimi ve yapay zekanın da (AI) kritik bir rol oynadığı yeni bir döneme giriyor. Bu dönüşümün Türkiye'deki önemli temsilcilerinden biri olan Abdullah Gül Üniversitesi (AGÜ) Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Burcu Bakır Güngör, kolon kanserinin şifrelerini çözmek için bilgisayar mühendisliği yetkinliklerini devreye soktu.
Doç. Dr. Güngör'ün yürüttüğü çalışma, insan sağlığında hayati bir rol oynayan ancak karmaşık yapısı nedeniyle tam olarak anlaşılamayan "bağırsak florası" (mikrobiyota) üzerine odaklanıyor. Proje, trilyonlarca mikroorganizmanın oluşturduğu bu devasa veri yığınını yapay zeka ile işleyerek, kolon kanserinin teşhis ve tedavisinde kullanılabilir somut verilere dönüştürmeyi amaçlıyor.
Veri Yığınından Hayat Kurtaran Teşhise
Kolon kanseri, dünya genelinde en yaygın ve ölümcül kanser türleri arasında yer alıyor. Mevcut tanı yöntemleri genellikle kolonoskopi gibi invaziv (girişimsel) işlemler gerektirirken, bilim insanları daha pratik ve erken uyarı veren yöntemler üzerinde çalışıyor.
Doç. Dr. Burcu Bakır Güngör'ün çalışması tam bu noktada devreye giriyor. Bağırsak mikrobiyotasındaki dengesizliklerin pek çok hastalıkla ilişkili olduğu bilinse de, hangi bakteri türlerinin veya hangi genetik kombinasyonların doğrudan kanserle bağlantılı olduğunu tespit etmek, insan zekasının tek başına işleyemeyeceği kadar büyük bir veri analizi gerektiriyor. Güngör, geliştirdikleri yapay zeka modelleri sayesinde, sağlıklı bireyler ile kolon kanseri hastalarının bağırsak florası arasındaki mikroskobik farkları ayırt etmeyi hedefliyor.
"Kişiye Özel Tedavi" Dönemi
AGÜ laboratuvarlarında yürütülen bu araştırma sadece tanı koymakla sınırlı kalmayacak. Projenin nihai hedeflerinden biri de tedavi süreçlerini kişiselleştirmek. Yapay zeka algoritmaları, hastaların bağırsak florasındaki eksik veya zararlı bileşenleri tespit ederek, tedaviye yardımcı olabilecek probiyotik desteklerin veya diyet programlarının belirlenmesine olanak tanıyacak.
Bilgisayar mühendisliği ile tıp bilimini birleştiren bu disiplinler arası yaklaşım, kanser tedavisinde "tek tip" reçeteler yerine, hastanın biyolojik verilerine özgü "nokta atışı" çözümler sunulmasının önünü açıyor.
Akademik Başarı ve Gelecek Vizyonu
Abdullah Gül Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen bu çalışma, Türkiye'nin biyoinformatik alanındaki yetkinliğini de gözler önüne seriyor. Doç. Dr. Güngör, karmaşık biyolojik problemlerin çözümünde mühendislik yaklaşımlarının ne denli kritik olduğunu kanıtlarken, geliştirilen algoritmaların gelecekte farklı kanser türleri veya metabolik hastalıklar için de bir model oluşturabileceği öngörülüyor.