Adana Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi’nde görevli iki öğretmen, TÜBİTAK projesi kapsamında geliştirdikleri strateji oyunuyla öğrencilere zorbalıkla baş etme yollarını ve empati kurmayı öğretiyor.
Adana’da eğitimciler, okullarda giderek artan bir sorun haline gelen akran zorbalığına karşı yaratıcı bir çözüm geliştirdi. Çukurova Bilim ve Sanat Merkezi'nde görev yapan Sosyal Bilgiler Öğretmeni İlknur Akkuş ve Matematik Öğretmeni Dilşad Ergen, klasik nasihat yöntemlerinin dışına çıkarak "Değerlerin İzinde" ismini verdikleri eğitici bir oyun tasarladı. TÜBİTAK araştırma projeleri çatısı altında hayata geçirilen bu proje, öğrencilerin zorbalık karşısında doğru tutum sergilemelerini ve sosyal becerilerini geliştirmelerini hedefliyor.
Senaryolar Üzerinden "Gizli Öğrenme"
Sınıf ortamında grup çalışmasına uygun şekilde tasarlanan "Değerlerin İzinde", öğrencileri didaktik bir dille uyarmak yerine onları oyunun içine çekerek eğitiyor. Oyun, çeşitli zorbalık senaryoları ve bu durumlar karşısında verilmesi gereken tepkileri içeren soru kartları üzerine kurgulandı.
Projenin mimarlarından Matematik Öğretmeni Dilşad Ergen, zorbalık kavramını çocuklara doğrudan "bu yanlıştır" diyerek anlatmanın her zaman etkili olmadığını belirtti. Ergen, geliştirdikleri yöntemi şu sözlerle anlattı:
"Çocuklara saatlerce süren seminerlerle zorbalığı anlatmak yerine, bir oyun kurgusu ve senaryolar üzerinden gitmek çok daha kalıcı sonuçlar veriyor. Öğrenciler oyun sırasında kendilerini çok daha rahat ifade edebiliyor. Gerçek hayatta belki cesaret edemeyecekleri veya çekindikleri tepkileri, oyunun güvenli ortamında dile getirebiliyorlar. Bazen 'Puan kazanmak için doğru olanı yapacağım' deseler bile, bu süreçte 'gizli öğrenme' gerçekleşiyor ve doğru davranış kalıbı pekişiyor."
Empati ve İletişim Becerileri Gelişiyor
Oyunun temelinde saygı, merhamet ve dürüstlük gibi evrensel değerler yer alıyor. Sosyal Bilgiler Öğretmeni İlknur Akkuş, projenin çocukların sosyal ve duygusal gelişimine olan katkısına dikkat çekti.
Akkuş, oyunun çocuklara öfke kontrolü ve etkili iletişim konusunda rehberlik ettiğini vurgulayarak, "Çocuklar birine karşı hissettikleri öfkeyi empati kurarak yönetmeyi öğreniyor. Karşısındaki insanla konuşarak kendini ifade etme ve ona da kendini anlatma şansı tanıma pratiği yapıyorlar. En büyük kazanımımız, çocukların kızgınlık anında bile saygı çerçevesinde kalarak iletişim kurabileceklerini keşfetmeleri oldu" değerlendirmesinde bulundu.
Öğrencilerden Tam Not
Okul ortamında "güvenli bir iklim" oluşturmayı amaçlayan oyun, öğrenciler tarafından da ilgiyle karşılandı. Oyunu deneyimleyen öğrencilerden İpek Palovan, sürecin hem eğitici hem de eğlenceli olduğunu belirterek, "Bu oyun sayesinde büyüdüğümüzde zorbalık yapmamayı öğreniyoruz. Zorbalığa uğrayan arkadaşlarımızın da bu oyunla kendilerini daha iyi hissedeceklerini düşünüyorum" ifadelerini kullandı.
Bir diğer öğrenci Zeynep Özlü ise oyun sayesinde empati kurmanın önemini kavradığını, merhametli davranmak ile kötü davranışları ayırt etme konusunda farkındalık kazandığını dile getirdi. Eğitimciler, oyunun yaygınlaştırılarak daha fazla öğrenciye ulaşmasını ve okullardaki akran zorbalığı vakalarının azalmasına katkı sunmasını hedefliyor.