Nijerya Cumhurbaşkanı Tinubu’nun Ankara ziyareti sonrası iki ülke ilişkilerinde yeni bir yol haritası şekilleniyor. Türkiye’nin Abuja Büyükelçisi Mehmet Poroy, dokuz yıllık aradan sonra gerçekleşen bu üst düzey temasın ardından, önümüzdeki sürecin ana sütunlarının savunma sanayii ve ticaret olacağını açıkladı.
BUGÜNKÜ HABERLER / ANKARA
Afrika kıtasının en büyük ekonomilerinden biri olan Nijerya ile Türkiye arasındaki ilişkiler, diplomatik temasların hızlanmasıyla stratejik bir boyut kazanıyor. Nijerya Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu’nun geçtiğimiz ay Ankara’ya gerçekleştirdiği kritik ziyaretin yankıları sürerken, Türkiye’nin Abuja Büyükelçisi Mehmet Poroy, iki ülke arasında başlayan yeni dönemin kodlarını paylaştı. Poroy, özellikle güvenlik alanındaki ihtiyaçların ve ekonomik potansiyelin, ikili ilişkilerin geleceğini belirleyecek en önemli unsurlar olduğunu vurguladı.
Dokuz Yıl Sonra Gelen Kritik Ziyaret
Cumhurbaşkanı Tinubu’nun 27 Ocak’taki Ankara ziyareti, Nijerya’dan Türkiye’ye cumhurbaşkanı düzeyinde dokuz yıl aradan sonra yapılan ilk ziyaret olması nedeniyle diplomatik çevrelerde "dönüm noktası" olarak nitelendiriliyor. Büyükelçi Poroy, bu ziyaretin sadece protokolsel bir temas olmanın ötesinde, somut işbirliklerine kapı araladığını belirtti.
Nijerya heyetinin kompozisyonuna dikkat çeken Poroy, Tinubu’ya eşlik eden heyette güvenlik bürokrasisinin ağırlıkta olmasının, Abuja yönetiminin önceliklerini net bir şekilde ortaya koyduğunu ifade etti. Ziyaret kapsamında eğitimden ticarete kadar uzanan geniş bir yelpazede toplam dokuz anlaşma ve mutabakat zaptı imzalandı.
Terörle Mücadelede Türk Tecrübesi Masada
Boko Haram ve ISWAP gibi terör örgütlerinin tehdidi altındaki Nijerya, güvenlik mimarisini güçlendirmek için Türkiye’nin tecrübesine başvuruyor. Büyükelçi Poroy, Türkiye’nin yıllara yayılan terörle mücadele birikimini ve savunma sanayiindeki kabiliyetlerini Nijeryalı muhataplarıyla paylaşmaya hazır olduğunu kaydetti.
Nijerya Savunma Bakanı Orgeneral Christopher Musa’nın Ankara temasları sırasında Türk savunma sanayii tesislerini bizzat ziyaret etmesi, askeri işbirliğinin sadece kağıt üzerinde kalmayacağının en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor. Poroy, bu alandaki yakınlaşmanın önümüzdeki dönemde daha da derinleşeceğinin sinyalini verdi.
Ticarette 5 Milyar Dolar Hedefi İçin "JETCO" Hamlesi
Diplomatik ivmenin bir diğer önemli ayağını ise ekonomi oluşturuyor. 2021 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Nijerya ziyareti sırasında belirlenen 5 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi, Tinubu’nun ziyaretiyle bir kez daha teyit edildi. Mevcut durumda 1 milyar dolar seviyesinde seyreden ticaret hacminin potansiyelin çok altında kaldığını belirten Poroy, bu rakamı yukarı çekmek için kurumsal mekanizmaların devreye sokulduğunu aktardı.
Bu kapsamda imzalanan Ortak Bildiri ile Ekonomi ve Ticaret Ortak Komitesi’nin (JETCO) tesis edilmesi, ticari engellerin aşılması adına kritik bir adım olarak görülüyor. Büyükelçi, Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması ve Yatırımların Teşviki ve Korunması Anlaşması’nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türk yatırımcıların Nijerya pazarındaki ilgisinin artacağını öngörüyor. Özellikle enerji, madencilik ve altyapı projeleri Türk firmaları için önemli fırsatlar barındırıyor.
Diplomasiden Eğitime Köklü Bağlar
İkili ilişkilerin temeli, 16. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Kanem-Bornu Sultanlığı arasındaki temaslara kadar uzanıyor. Büyükelçi Poroy, 19. yüzyıl sonunda Lagos’taki ilk caminin açılışına Sultan II. Abdülhamit’in temsilci göndermesini hatırlatarak, bu tarihi bağların bugün de kültürel ve eğitim alanındaki işbirlikleriyle sürdürüldüğünü vurguladı.
Halihazırda Türkiye’de eğitim gören yaklaşık 3 bin 500 Nijeryalı öğrenci bulunuyor. Ziyaret sırasında imzalanan eğitim anlaşmaları ve Diplomasi Akademileri arasındaki işbirliği protokolü ile bu "yumuşak güç" unsurlarının daha da tahkim edilmesi hedefleniyor.
Nijerya’nın bölgesel istikrar ve demokrasi adına ECOWAS (Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu) içindeki rolünü takdirle karşıladıklarını belirten Poroy, Türkiye ve Nijerya’nın Afrika’da ülkelerin toprak bütünlüğü ve egemenliğine saygı konusunda ortak bir vizyon paylaştığının altını çizdi.