Washington yönetimi, Kuzey Makedonya ile gümrük vergilerinin kaldırılmasını öngören bir çerçeve üzerinde uzlaşırken, Tayvan ile kapsamlı bir karşılıklı ticaret anlaşmasına imza attı.
Amerika Birleşik Devletleri, küresel ticaret stratejisinde iki önemli adımı aynı anda atarak hem Balkanlar hem de Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik varlığını güçlendirecek anlaşmalara imza attı. Beyaz Saray ve ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından yapılan açıklamalara göre, Kuzey Makedonya ile yeni bir ticaret çerçevesi üzerinde mutabakata varılırken, Tayvan ile de gümrük duvarlarını büyük ölçüde indiren karşılıklı ticaret anlaşması resmen imzalandı.
Kuzey Makedonya ile "Adil Ticaret" Çerçevesi
ABD ile Kuzey Makedonya arasında varılan mutabakat, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerde yeni bir sayfa açmayı hedefliyor. Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, tarafların "karşılıklı, adil ve dengeli" bir ticaret yapısı üzerinde uzlaştığı belirtildi.
Anlaşmanın detaylarına göre Üsküp yönetimi, ABD menşeli tüm sanayi ve tarım ürünlerine uyguladığı gümrük vergilerini kaldırma taahhüdünde bulundu. Buna karşılık Washington yönetimi, Kuzey Makedonya’dan ithal edilen ürünlere uygulanan tarifeleri yüzde 15 seviyesinde tutacak, ancak belirli ürün gruplarında gümrük vergisini sıfırlayacak. İlerleyen süreçte ticaret dengeleri gözetilerek bu oranların yeniden değerlendirilebileceği ifade edildi.
Anlaşma sadece mal ticaretiyle sınırlı kalmayıp enerji güvenliğini de kapsıyor. Kuzey Makedonya, Yunanistan ile arasındaki yeni doğal gaz ara bağlantı hattının tamamlanmasıyla birlikte ABD’den Sıvılaştırılmış Doğal Gaz (LNG) alımına başlayacak. Ayrıca Üsküp hükümeti, ABD teknoloji şirketlerini yakından ilgilendiren dijital hizmetler vergisini uygulamama sözü verdi.
Tayvan ile Kapsamlı Gümrük İndirimi
ABD’nin eş zamanlı olarak duyurduğu bir diğer önemli gelişme ise Tayvan ile imzalanan karşılıklı ticaret anlaşması oldu. USTR tarafından "ekonomik ilişkileri güçlendirecek tarihi bir adım" olarak nitelendirilen anlaşma, özellikle Amerikan imalat sanayisi ve tarım sektörü için geniş pazar erişimi vadediyor.
İmzalanan metne göre Tayvan, ABD’den ithal edilecek sanayi ve tarım ürünlerinin yüzde 99’unda gümrük vergisi engellerini kaldıracak veya önemli ölçüde azaltacak. Bu kapsamda otomotiv, kimya, makine, sağlık teknolojileri ve deniz ürünleri gibi stratejik sektörlerde ABDli ihracatçılara avantaj sağlanacak.
Tarım tarafında ise buğday, sığır ve domuz eti, süt ürünleri ve sert kabuklu yemişler gibi kalemlerde Amerikan ürünlerine tercihli pazar erişimi tanınacak. Tayvan ayrıca, tıbbi cihazlar ve ilaçlar gibi alanlarda ihracatı zorlaştıran tarife dışı engelleri de çözüme kavuşturmayı taahhüt etti.
Teknoloji ve Enerji Yatırımları Hızlanacak
Anlaşma, mal ticaretinin ötesinde karşılıklı yatırımları teşvik eden maddeler de içeriyor. Tayvanlı şirketlerin ABD’de yarı iletkenler, yapay zeka ve elektronik imalat hizmetleri gibi kritik sektörlere yatırım yapmasının önü açılıyor.
Enerji alanında ise somut satın alma hedefleri belirlendi. Tayvan’ın 2025-2029 yılları arasında ABD’den yaklaşık 44,4 milyar dolarlık LNG ve ham petrol, 15,2 milyar dolarlık sivil havacılık ekipmanı ve 25,2 milyar dolarlık enerji altyapı ekipmanı satın alması planlanıyor. ABD ise buna karşılık Tayvan menşeli mallara yüzde 15 oranında tarife uygulayacak ve bazı ürünleri bu tarifenin dışında tutacak.
Her iki anlaşma da gerekli iç prosedürlerin tamamlanmasının ardından yürürlüğe girecek.