ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin "İsrail'in Orta Doğu'nun büyük bölümünü kontrol etme hakkı olduğu" yönündeki açıklamaları bölgede infiale yol açtı. Washington yönetimi, Arap dünyasından yükselen sert tepkileri dindirmek için üst düzey diplomatlarını devreye soktu.
ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, İsrail’in egemenlik alanına dair tartışmalı ifadeleri Washington ile Orta Doğu başkentleri arasında yeni bir diplomatik krize kapı araladı. Politico’nun raporuna göre, Huckabee’nin açıklamalarının ardından Arap ülkelerinde oluşan rahatsızlığı gidermek amacıyla ABD Dışişleri Bakanlığı harekete geçti. Bakan Yardımcısı Christopher Landau liderliğindeki üst düzey ABD’li yetkililerin, Arap muhataplarıyla yoğun bir telefon diplomasisi yürüttüğü bildirildi.
"Kişisel Görüş" Vurgusu
Edinilen bilgilere göre, ABD’li diplomatlar yaptıkları görüşmelerde, Büyükelçi Huckabee’nin sarf ettiği sözlerin Washington yönetiminin resmi politikasını yansıtmadığını özellikle vurguladı. Yetkililer, bu ifadelerin büyükelçinin "kişisel görüşleri" olduğunu belirterek, ABD’nin Orta Doğu ve İsrail politikasında herhangi bir değişiklik olmadığı mesajını iletti. Bu hamle, Washington’ın bölgedeki stratejik ortaklarıyla ilişkilerini koruma ve yükselen tansiyonu düşürme çabası olarak yorumlanıyor.
Ne Olmuştu?
Krizin fitilini ateşleyen olay, Büyükelçi Mike Huckabee’nin ABD’li gazeteci Tucker Carlson’a verdiği röportaj oldu. Huckabee, röportajda "Tevrat’a dayalı Büyük İsrail" tezini savunarak, İsrail’in Nil Nehri’nden Fırat Nehri’ne kadar uzanan geniş bir coğrafyada hakkı olduğunu iddia etmişti. Büyükelçi, bu bölgeler için "Hepsini alsalardı iyi olurdu" ifadesini kullanarak, Gazze’deki sivil kayıpları ve çocuk ölümlerini de dolaylı olarak meşrulaştıran bir tutum sergilemişti.
Bölgeden Sert Tepkiler
Huckabee’nin bu çıkışı, Arap dünyasında ve uluslararası toplumda büyük tepki topladı. Aralarında Suudi Arabistan, Mısır, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu 10’dan fazla ülke, ortak bir bildiri yayımlayarak söz konusu ifadeleri "tehlikeli ve kışkırtıcı" olarak nitelendirdi. Bölge ülkeleri, bu tür söylemlerin halihazırda kırılgan olan Orta Doğu barışına darbe vuracağı uyarısında bulundu. Türkiye de dahil olmak üzere pek çok ülke, diplomatik teamüllere aykırı bulunan bu açıklamaları sert bir dille kınadı.