İran ile yürütülen nükleer müzakerelerin ikinci turundan sonuç çıkmamasının ardından ABD, Avrupa ve Orta Doğu’daki üslerine 150’den fazla askeri uçak kaydırdı. Washington Post’un verilerine dayanan sevkiyat, 2003 Irak işgalinden bu yana görülen en büyük yığınaklardan biri olarak değerlendiriliyor.
Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında İsviçre’nin Cenevre kentinde 18 Şubat’ta gerçekleştirilen ikinci tur nükleer görüşmelerinin uzlaşısız sona ermesi, Washington’ın askeri hareketliliğini tetikledi. Kamuya açık uçuş takip verileri ve uydu görüntülerinden elde edilen bilgilere göre, müzakerelerin hemen ardından ABD ordusu, İran’a yakın coğrafyadaki Avrupa ve Orta Doğu üslerine 150’den fazla yeni uçak konuşlandırdı.
Kritik Üslere Yoğun Sevkiyat
Washington Post’un analizine göre, bölgeye kaydırılan hava gücünün yarısından fazlası Avrupa’daki stratejik üslere indi. Sevkiyatın büyük bölümünü lojistik destek sağlayan kargo ve havada yakıt ikmali yapan tanker uçakları oluştururken, saldırı ve savunma kapasiteli savaş uçakları da dikkat çekici noktalarda görüntülendi.
Özellikle Ürdün’deki Muwaffaq Salti Hava Üssü’nde 20 Şubat tarihli uydu görüntülerine yansıyan hareketlilik, bölgedeki gerilimin boyutunu gözler önüne seriyor. Üste 60’tan fazla savaş uçağının bulunduğu, bunların en az 12’sinin radar izini düşüren ve elektronik harp yeteneğine sahip F-35 savaş uçakları olduğu tespit edildi. F-35’ler, olası bir harekatta düşman hava savunma sistemlerini baskılayarak diğer uçaklar için güvenli koridor açma göreviyle biliniyor.
Hava Hakimiyeti İçin "Gözler" Bölgede
ABD’nin sevkiyatında dikkat çeken bir diğer unsur ise komuta-kontrol ve erken uyarı kapasitesindeki artış oldu. ABD Hava Kuvvetleri, gökyüzündeki tüm hareketliliği gerçek zamanlı izleyebilen ve hedef tespiti yapabilen E-3G Sentry filosunun üçte birinden fazlasını bölgeye kaydırdı. Büyük radar kubbeleriyle tanınan bu uçaklar, geniş çaplı hava operasyonlarının yönetilmesinde kritik rol oynuyor.
Ayrıca İngiltere’deki Lakenheath Üssü’nde çekilen görüntülerde, ABD’nin en gelişmiş hava üstünlüğü uçaklarından F-22A Raptor’ların konuşlandığı görüldü. Portekiz’e bağlı Azor Adaları’nda ise F-16 savaş uçaklarının varlığı doğrulandı. Eş zamanlı olarak, "USS Gerald R. Ford" uçak gemisi ve beraberindeki taarruz grubu da Girit Adası’ndaki Suda Deniz Üssü’ne demirledi.
Uzmanlar: "Sınırlı Bir Operasyon Hazırlığı Olabilir"
Bölgedeki askeri uzmanlar, mevcut yığınağın 2003 yılındaki Irak işgalinden bu yana görülen en büyük sevkiyatlardan biri olduğuna işaret ediyor. Washington Enstitüsü’nden eski Savunma Bakan Yardımcısı Dana Stroul, bu ölçekteki bir gücün ABD Başkanı Donald Trump’ın verebileceği her türlü askeri emri yerine getirebilecek kapasitede olduğunu vurguladı. Stroul, olası bir harekatın geniş çaplı bir savaştan ziyade, İran’ın stratejik noktalarına yönelik "uzun süreli ama hedef odaklı" hava saldırılarını içerebileceği değerlendirmesinde bulundu.
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Mark Cancian ise haftalarca sürecek kapsamlı bir hava harekatı planlanması durumunda, ABD’nin bölgeye daha fazla takviye yapması gerekebileceğini belirtti.
Diplomatik Trafik Sürüyor
İran ile ABD arasındaki nükleer müzakereler, Haziran 2025’te bölgedeki çatışmaların şiddetlenmesiyle kesintiye uğramıştı. Taraflar, 6 Şubat’ta Umman’da yeniden masaya oturmuş, ardından 18 Şubat’ta Cenevre’de ikinci tur görüşmeleri gerçekleştirmişti. Askeri hareketliliğin gölgesinde, iki ülke heyetlerinin 26 Şubat’ta Cenevre’de üçüncü tur görüşmeler için yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.