Amerikan şirketleri, verimlilik artışı ve yapay zeka entegrasyonu gerekçeleriyle toplu işten çıkarmalara hız verdi. Ocak ayında işten çıkarmalar geçen yıla göre yüzde 118 artarak 2009 krizinden bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
Bugünkü Haberler / Ekonomi Servisi
Amerika Birleşik Devletleri iş gücü piyasası, teknolojik dönüşüm ve kurumsal yeniden yapılanma dalgasının etkisiyle sarsılıyor. Küresel danışmanlık şirketi Challenger, Gray & Christmas tarafından yayımlanan son rapor, şirketlerin otomasyon ve verimlilik stratejilerinin çalışanlar üzerindeki ağır faturasını ortaya koydu. Rapora göre, ABD merkezli işverenler yalnızca Ocak ayında 108 bin 435 kişinin işine son verileceğini duyurdu. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 118'lik bir artışa işaret ederken, 2009 yılından bu yana kaydedilen en yüksek Ocak ayı verisi olarak tarihe geçti.
Teknoloji ve Ulaşım Sektörleri İlk Sırada
İşten çıkarma dalgası, özellikle teknoloji ve ulaşım sektörlerinde yoğunlaştı. Sağlık hizmetleri, kimya ve medya sektörleri de bu süreçten en fazla etkilenen diğer alanlar arasında yer aldı. Şirketlerin sunduğu gerekçeler arasında "piyasa koşulları" ve "sözleşme kayıpları" gibi geleneksel nedenler bulunsa da, bu yılki dalganın belirleyici unsuru "yapay zeka uygulamalarına geçiş" oldu.
Pek çok dev şirket, yapay zeka yatırımlarını artırırken, bu teknolojinin sağladığı verimlilik artışını organizasyon şemalarını sadeleştirmek ve "beyaz yaka" istihdamını daraltmak için bir fırsat olarak kullanıyor.
Dev Şirketlerde "Sadeleşme" Operasyonları
İş dünyasının devleri, yılın ilk ayında peş peşe küçülme kararları açıkladı. E-ticaret devi Amazon, bürokrasiyi azaltmak ve yönetim katmanlarını sadeleştirmek amacıyla dünya genelinde yaklaşık 16 bin çalışanını daha işten çıkaracağını duyurdu. Şirket yönetimi, karar alma süreçlerini hızlandırmayı hedeflediğini belirtirken, 2026 yılı boyunca yeni kesintilerin olabileceği sinyalini verdi.
Benzer bir adım kimya devi Dow Inc'den geldi. Şirket, iş süreçlerini otomasyon ve yapay zeka ile iyileştirme stratejisi kapsamında yaklaşık 4 bin 500 çalışanıyla yollarını ayıracağını açıkladı.
Teknoloji Devleri Rotayı Yapay Zekaya Kırdı
Facebook ve Instagram'ın çatı şirketi Meta, stratejik bir dönüşüm sürecine girdi. Şirket, metaverse ve sanal gerçeklik (VR) projelerine odaklanan Reality Labs birimindeki iş gücünü yüzde 10 oranında azaltma kararı aldı. Meta'nın kaynaklarını sanal gerçeklikten, yapay zeka destekli giyilebilir teknolojilere kaydırması, bu alandaki istihdam kaybının temel nedeni olarak gösteriliyor.
Sosyal medya platformu Pinterest de benzer bir gerekçeyle yeniden yapılanmaya gidiyor. Şirket, yapay zeka odaklı projelere kaynak aktarmak amacıyla iş gücünde azaltıma gideceğini ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna (SEC) bildirdi.
Lojistik ve Telekomünikasyonda Kemer Sıkma
Lojistik devi UPS, maliyetleri düşürmek ve ağ genelinde otomasyona geçmek için sert önlemler aldı. Şirket, bu yıl içinde çalışan sayısını 30 bin kişiye kadar azaltmayı planladığını ve yılın ilk yarısında 24 binayı kapatacağını duyurdu.
Telekomünikasyon sektöründe ise Verizon ve T-Mobile işten çıkarmalarla gündemde. Verizon, operasyonlarını basitleştirmek ve müşteri odaklı bir yapıya geçmek iddiasıyla 13 binden fazla çalışanıyla yollarını ayırırken, T-Mobile "değişen iş ihtiyaçları" nedeniyle Nisan ayında yüzlerce çalışanının işine son vereceğini bildirdi.
Finans sektöründe ise Citigroup, agresif yeniden yapılanma sürecini sürdürüyor. Banka, teknoloji yatırımlarıyla elde ettiği verimliliği gerekçe göstererek Ocak ayında yaklaşık 1.000 kişiyi işten çıkardı ve Mart ayında yeni bir dalganın gelebileceğini işaret etti.
Uzmanlar, şirketlerin "verimlilik" ve "yapay zeka" söylemleriyle iş gücünü azaltma eğiliminin 2026 yılı boyunca devam edebileceği konusunda uyarıyor.