ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, İsrail’in hakkı olan toprakların "Nil’den Fırat’a kadar uzandığını" savunması, bölgedeki tansiyonu teolojik bir boyuta taşıdı. İslam dünyasından tepkilerin yükseldiği açıklamanın arka planını uzmanlar değerlendirdi.
Bugünkü Haberler / ANKARA
Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee, bölgedeki diplomatik dengeleri sarsan yeni bir açıklamaya imza attı. Göreve geldiği günden bu yana İsrail yanlısı şahin tutumuyla bilinen Huckabee, İsrail’in egemenlik hakkı olduğunu iddia ettiği sınırları "Nil Nehri'nden Fırat Nehri'ne kadar" şeklinde tanımladı. Bu ifade, Ortadoğu’da uzun süredir tartışılan ve komplo teorileri ile teopolitik stratejiler arasında gidip gelen "Arz-ı Mevud" (Vadedilmiş Topraklar) kavramını yeniden gündeme taşıdı.
Diplomatik Değil Teolojik Söylem
Büyükelçi Huckabee’nin sözleri, sadece diplomatik bir sınır tanımı olmanın ötesinde, Evanjelik Hıristiyan Siyonizmi’nin teolojik bakış açısını yansıtması bakımından dikkat çekiyor. Huckabee, daha önce de Batı Şeria’nın ilhakının "mümkün olduğunu" savunmuş ve "işgal altında" ifadesini kullanmayı reddetmişti. Ancak "Nil'den Fırat'a" söylemi, İsrail’in mevcut sınırlarının çok ötesinde, Mısır, Ürdün, Suriye, Irak ve Türkiye'nin güneydoğusunu da kapsayan bir coğrafyayı işaret etmesi nedeniyle uluslararası hukuk ve bölgesel egemenlik hakları açısından ciddi bir kriz potansiyeli taşıyor.
"Siyasi Siyonizmden Teopolitik Hedeflere Geçiş"
Konuyu değerlendiren İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özcan Hıdır, bu çıkışın rastgele bir söylem olmadığını vurguladı. Hıdır, Huckabee gibi Evanjelik figürlerin İsrail siyasetine bakışının tamamen dini metinlere dayandığını belirterek, "Bu açıklama, siyasi Siyonizmden ziyade teopolitik bir hedefin dışavurumudur. Evanjelik inanca göre, Mesih'in gelişi için Yahudilerin bu topraklara tam hakimiyeti şart koşuluyor," ifadelerini kullandı.
Hıdır, "Nil’den Fırat’a" (Minen Nil ilel Fırat) haritasının Tevrat’taki bazı bölümlere dayandırıldığını, ancak tarihsel ve modern yorumlarda bu sınırların muğlak olduğunu hatırlattı. Prof. Dr. Hıdır, "Bir ABD Büyükelçisinin, mevcut uluslararası sınırları yok sayarak teolojik haritalar üzerinden konuşması, bölgedeki kaosu derinleştirmekten başka bir amaca hizmet etmez," uyarısında bulundu.
İslam Dünyasından Sert Tepkiler
Huckabee’nin açıklamaları İslam dünyasında ve Arap kamuoyunda infiale neden oldu. Bölge ülkeleri, bu tür açıklamaların İsrail’in yayılmacı politikalarına meşruiyet kazandırma çabası olduğunu belirterek ABD yönetimini sorumlu davranmaya çağırdı.
Uzmanlar, 2026 yılı itibarıyla bölgede artan gerilimin, bu tür "kutsal kitap referanslı" diplomatik çıkışlarla daha da tırmanabileceği görüşünde birleşiyor. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan ise Huckabee’nin şahsi görüşlerini mi yoksa Washington’ın resmi politikasını mı yansıttığına dair henüz resmi bir düzeltme gelmedi.
Bölgedeki gelişmeler ve diplomatik yankılar yakından takip ediliyor.