Avrupa Birliği üst düzey yetkilileri ile aralarında Türkiye'nin de bulunduğu bölge ülkelerinin temsilcileri, İran'daki son gelişmeleri ele almak amacıyla video konferans yoluyla bir araya geldi. Görüşmenin ardından yayımlanan ortak açıklamada, bölgesel istikrar, sivillerin korunması ve küresel enerji güvenliği konularına dikkat çekilirken, krizin aşılması için diyalog ve diplomasi vurgusu yapıldı.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve çok sayıda bölge ülkesinin temsilcisi, Orta Doğu ve İran ekseninde tırmanan gerilimi değerlendirmek üzere çevrim içi bir toplantı gerçekleştirdi. Türkiye'yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın temsil ettiği görüşmenin ardından kapsamlı bir ortak yazılı açıklama paylaşıldı.
Açıklamada, İran'ın ayrım gözetmeyen saldırıları güçlü bir dille kınanırken, bölge halklarıyla tam dayanışma içinde olunduğu belirtildi. Uluslararası kurallara dayalı sistemin ciddi bir baskı altında olduğuna dikkat çekilen metinde, krizden çıkış ve ilerleme için tek uygulanabilir yolun diyalog ve diplomasi olduğuna dair güçlü inanç yinelendi. Liderler ayrıca, tüm taraflara sivillerin korunması, uluslararası hukuk ve Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ilkelerine mutlak uyum çağrısında bulundu.
Lübnan'a Acil İnsani Yardım Seferberliği
Ortak metinde, bölgesel krizin özellikle Lübnan üzerinde yarattığı ağır sonuçlara ve büyük ölçekli sivil yerinden edilmelere yönelik derin endişeler dile getirildi. AB'nin deniz savunma operasyonlarını mevcut gelişmelere uyarlamaya ve güçlendirmeye açık olduğu vurgulanırken, Lübnan'ın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı duyulması gerektiği hatırlatıldı.
Bu kapsamda Avrupa Birliği, Lübnan'da yardıma muhtaç durumdaki yaklaşık 130 bin kişiye destek sağlamak amacıyla "ReliefEU" acil insani yardım stok ve lojistik sistemini devreye soktuğunu duyurdu. Bölgeye yönelik ilk yardım uçuşunun yarın gerçekleştirilmesinin planlandığı bilgisi de açıklamada yer aldı.
Enerji Güvenliği ve Hürmüz Boğazı Endişesi
Toplantının en kritik gündem maddelerinden biri de küresel enerji güvenliği oldu. Liderler, enerji altyapılarına yönelik saldırı ihtimallerini ve Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine kapanması durumunda ortaya çıkabilecek küresel ekonomik etkileri masaya yatırdı. Mevcut riskleri en aza indirmek için Orta Doğu'daki ortaklarla iş birliğinin güçlendirilmesi yollarının değerlendirildiği ifade edildi.
Gelişmeleri yakından izlemek ve bölgede kalıcı barışın tesisi için birlikte çalışmak üzere tarafların yakın temasta kalma konusunda mutabık kaldığı zirveye; Türkiye'nin yanı sıra Ürdün, Mısır, Bahreyn, Lübnan, Suriye, Ermenistan, Irak, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Umman temsilcileri katıldı.