Avrupa Birliği Konseyi, sığınma başvurularını hızlandırmak amacıyla hazırlanan ve 7 ülkeyi doğrudan "güvenli menşe" olarak sınıflandıran yeni düzenlemeyi kabul etti. Karar, Haziran 2026'da yürürlüğe girecek.
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, birlik genelindeki göç ve iltica prosedürlerinde köklü değişiklikler öngören yeni düzenlemeyi bugün resmi olarak onayladı. Brüksel'den yapılan açıklamaya göre, kabul edilen paket, sığınma taleplerinin daha hızlı değerlendirilmesini ve başvurusu reddedilenlerin daha etkin bir şekilde geri gönderilmesini hedefleyen "güvenli menşe ülkeler listesi" ile "güvenli üçüncü ülke" mekanizmalarını içeriyor.
7 Ülke "Güvenli" İlan Edildi
Konsey tarafından onaylanan düzenlemenin en dikkat çeken unsuru, AB düzeyinde ilk kez oluşturulan ortak "güvenli menşe ülkeler" listesi oldu. Yeni mevzuata göre; Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Hindistan, Kosova, Fas ve Tunus birlik genelinde güvenli ülke statüsüne alındı.
Bu ülkelerden gelen vatandaşların yapacağı sığınma başvuruları, ülkelerindeki siyasi ve sosyal koşulların istikrarlı olduğu varsayımıyla, hızlandırılmış prosedürlere tabi tutulacak. Bu durum, başvuruların esasa girilmeden daha hızlı sonuçlandırılmasının önünü açıyor.
Aday Ülkeler İçin Özel Kriterler
Düzenleme, AB üyeliğine aday olan ülkeleri de prensip olarak "güvenli menşe ülke" kategorisinde değerlendiriyor. Ancak bu statünün korunması için belirli şartlar getirildi. Bir aday ülkede; uluslararası veya iç silahlı çatışma yaşanması, AB tarafından temel hak ve özgürlük ihlalleri nedeniyle yaptırım uygulanması veya üye ülkelerdeki sığınma kabul oranlarının yüzde 20'nin üzerinde olması durumunda, o ülke güvenli statüsünden çıkarılabilecek.
Buna ek olarak, üye devletlerin ulusal düzeyde kendi belirledikleri ek "güvenli ülke" listelerini kullanmaya devam etmelerine de izin verilecek.
Başvuruları Reddetmek Kolaylaşacak
Yeni mevzuatın bir diğer kritik ayağını "güvenli üçüncü ülke" kavramı oluşturuyor. Bu mekanizma, sığınmacıların başvurularının içerik incelemesi yapılmadan reddedilebilmesine olanak tanıyor. Eğer bir başvuru sahibi, AB'ye gelmeden önce güvenli kabul edilen bir üçüncü ülkeden geçmişse veya o ülkede koruma talep etme imkanına sahipse, başvurusu "kabul edilemez" ilan edilebilecek.
Üye ülkeler, bir başvuruyu reddetmek için şu üç gerekçeden birini kullanabilecek:
- Başvuru sahibinin güvenli üçüncü ülke ile bir bağlantısının bulunması.
- Kişinin AB topraklarına ulaşmadan önce bu ülkeden transit geçiş yapmış olması.
- İlgili güvenli ülke ile AB veya üye devlet arasında bir geri kabul anlaşmasının bulunması.
Yürürlük Tarihi Belli Oldu
AB'nin göç politikasında daha sıkı bir dönemi işaret eden bu yeni kurallar bütünü, hazırlık süreçlerinin tamamlanmasının ardından 2 Haziran 2026 tarihinde resmen yürürlüğe girecek. Uzmanlar, bu düzenlemenin özellikle Akdeniz rotası üzerindeki göç baskısını azaltmayı ve geri gönderme süreçlerini hızlandırmayı amaçladığını belirtiyor.