Son kırk yılda dünya ekonomisini sarsan büyük kriz dönemlerinde, risk iştahı düşen yatırımcıların servetlerini korumak amacıyla ağırlıklı olarak altın ve ABD devlet tahvillerine yöneldiği tarihi piyasa verileriyle bir kez daha doğrulandı.
Dünya genelinde son 40 yıl içinde piyasaları derinden etkileyen finansal ve jeopolitik sarsıntılar, yatırımcı davranışlarındaki değişmez bir kalıbı gözler önüne seriyor. Piyasalar, 1987'deki Kara Pazartesi'den 2008 Küresel Finans Krizi'ne ve 2020'deki koronavirüs pandemisine kadar pek çok darboğazdan geçerken, hisse senetleri ve yüksek getirili riskli varlıklardan kaçan sermayenin adresi altın ve ABD devlet tahvilleri oldu.
Tarihsel veriler incelendiğinde, belirsizliğin zirve yaptığı dönemlerde yatırımcıların hızla nakde veya nakde en hızlı çevrilebilen, değer kaybı riski en düşük varlıklara geçiş yaptığı görülüyor. Bu süreçte Amerikan Merkez Bankası (Fed) politikalarının ve küresel rezerv para birimi olan doların gücünün bir yansıması olarak ABD Hazine tahvilleri, en yüksek likiditeye ve güvenilirliğe sahip araçlar olarak öne çıkıyor. Kriz anlarında hisse senedi borsalarında yaşanan sert satış dalgaları, tahvil piyasalarına yoğun bir girişle sonuçlanarak tahvil faizlerinin düşmesine ve fiyatlarının yükselmesine zemin hazırlıyor.
Öte yandan, herhangi bir devletin veya kurumun yükümlülüğüne bağlı olmayan altın, binlerce yıllık "güvenli liman" statüsünü son kırk yıldaki modern finansal krizlerde de korumayı başardı. Özellikle 2008 yılında Lehman Brothers'ın çöküşüyle tetiklenen küresel krizde ve 2020 yılının ilk çeyreğinde pandeminin yarattığı panik ortamında altın fiyatları, başlangıçtaki kısa süreli likidite şoklarının ardından rekor seviyelere ulaştı. Sistemsel risklerin arttığı ve merkez bankalarının piyasaya eşi görülmemiş miktarda para sürdüğü bu dönemlerde altın, enflasyon ve para birimi devalüasyonlarına karşı bir kalkan işlevi gördü.
Uzmanlar, küresel tedarik zincirlerindeki aksamalar, jeopolitik gerilimler ve enflasyonist baskıların piyasalarda yarattığı dalgalanmaların, bu iki varlık sınıfının portföylerdeki sigorta rolünü pekiştirdiğini belirtiyor. Finansal tarih, krizlerin niteliği ve kaynağı değişse de, piyasalardaki korku endeksinin yükseldiği anlarda sermayenin geleneksel sığınaklara doğru hareket etme refleksinin değişmediğini kanıtlıyor.