1999 yılındaki Marmara Depremi'nde Gölcük'te 17 saat boyunca enkaz altında kalan Dr. Öğretim Üyesi Yavuz Aslan, bugün sualtı hekimi olarak görev yaptığı klinikte depremzedelerin ezilme yaralanmalarını hiperbarik oksijen tedavisiyle iyileştiriyor.
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi'ne tıp fakültesi öğrencisiyken Gölcük'teki evinde yakalanan ve enkaz altından 17 saat sonra kurtarılan Yavuz Aslan, yaşadığı bu büyük felaketin ardından mesleki yolunu çizdi. Depremde yakın arkadaşlarını ve komşularını kaybeden Aslan, yıllar sonra uzmanlaştığı sualtı hekimliği alanında, afetzedelerin yaralarını sarmak için çalışıyor. Sultan Abdülhamid Han Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sualtı Hekimliği ve Hiperbarik Tıp Kliniği'nde görev yapan Dr. Öğretim Üyesi Yavuz Aslan, özellikle depremlerde yaşanan ezilme (crush) yaralanmalarında uzuv kaybı riskiyle karşı karşıya kalan hastalara umut oluyor.
Tedavinin Temeli Yüksek Basınç ve Saf Oksijen
Sualtı hekimliğinin geçmişinin öncelikle dalış hastalıklarıyla başladığını belirten Dr. Yavuz Aslan, uyguladıkları tedavinin tamamen kapalı bir basınç odasında gerçekleştirildiğini ifade etti. Hastalara belirli bir derinliğe dalış yaptırılıp maske aracılığıyla saf oksijen verildiğini söyleyen Aslan, her bir seansın yaklaşık iki saat sürdüğünü aktardı.
Normal şartlarda deniz seviyesinde yaşarken solunan havanın yüzde 21'inin oksijen olduğunu hatırlatan Aslan, tedavi sürecini şu sözlerle açıkladı: "Hastalara özel kıyafetler giydirdikten sonra kapıları kapatıp kompresörle içeri hava basıyoruz. Yaklaşık 15 metre su derinliğine tekabül eden basınca ulaştığımızda işlemi durdurup yüzde 100 oksijen solutuyoruz. Ortam basıncını yaklaşık 2,5 atmosfere çıkararak hastaların normalden 17-18 kat daha fazla oksijen almasını sağlıyoruz."
Ezilme Yaralanmalarında Uzuv Kayıplarının Önüne Geçiliyor
Dr. Yavuz Aslan, depremlerde göçük altında kalan kişilerde sıklıkla görülen ve "crush sendromu" olarak adlandırılan ezilme yaralanmalarında hiperbarik oksijen tedavisinin hayati bir rol oynadığını vurguladı. Bu tedavi yöntemi sayesinde dokulara ulaşan oksijen miktarının artırıldığını, böylece enfeksiyon riskinin azaltılarak iyileşme sürecinin hızlandırıldığını belirtti.
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından kliniğe sevk edilen hastalar üzerinde yoğun bir çalışma yürüttüklerini ifade eden Aslan, "Bu deprem sürecinde, çoğunluğu çocuk olmak üzere yaklaşık 60-70 hastayı burada tedavi ettik. Cerrahi branşlar ve diğer klinikler ile koordineli çalışarak birçok depremzedenin uzuvlarının kesilmesinin önüne geçtik ve amputasyonu engelledik." dedi.
Karbonmonoksit Zehirlenmesinde Hayat Kurtarıcı Müdahale
Hiperbarik oksijen tedavisinin yalnızca fiziksel travmalarla sınırlı olmadığını, hayati tehlike arz eden acil vakalarda da kullanıldığını kaydeden Dr. Aslan, özellikle kış aylarında sıkça karşılaşılan karbonmonoksit zehirlenmelerine değindi. Sobadan veya doğal gazdan sızan gaz nedeniyle baygınlık ve bilinç kaybı yaşayan hastaların bu yöntemle hızla sağlığına kavuşabildiğini belirtti.
Normal şartlarda insan vücudundan atılması 15-20 saati bulan karbonmonoksit gazının, basınç odasındaki yoğun oksijen tedavisiyle yarım saat ila iki saat arasında temizlendiğini aktaran Aslan, kliniğe sedyeyle ve bilinci kapalı getirilen hastaların, iki saatlik seansın ardından yürüyerek taburcu olabildiğini ifade etti.